Open huis WAS in schilderachtig gemaaltje

Steenwijk - De Meenthe is een schilderachtig voormalig gemaaltje op de kop van de Sluisweg. Om precies te zijn op nummer 4, niet zover van het daar ook gevestigde Gezondheidscentrum Steenwijk. Het gemaaltje biedt al jaren huisvesting aan de WAS, Werkgroep Archeologie Steenwijk.

‘We zijn een onderdeel van de Historische Vereniging Steenwijk en Omgeving’, vertellen André Bezembinder, Zwaan Beijk, Annemiek Engwerda, Anne Wind en Hendrik Grooters. Op zaterdag 29 juni is er open huis van 10.00 tot 15.00 uur. ‘Er is bij ons voldoende parkeerruimte aanwezig.’

Het oude gebouwtje is best een trekpleister. ‘Destijds in twee fasen gebouwd. Het lage gedeelte dateert van 1908, en het hogere gedeelte is vier jaar later gebouwd. Dit gemaal was voor bemaling van de gebieden Oostermeenthe en Woldmeenthe.’ In het lage gedeelte staat een centrifugaalpomp met horizontale as. ‘Deze pomp werd aangedreven door een 15pk gasmotor die op stadsgas liep. De motor werd gevoed met gas dat in de generatorkamer werd gewonnen door verhitting van steenkolen.’ Het hogere gedeelte heeft eenzelfde type pomp. ‘Die werd aangedreven door een zuiggasmotor. De steenkolen werden destijds opgeslagen in het nog in tact zijnde kolenloodsje. In 1939 zijn de gasmotoren vervangen door elektromotoren.’ In 1983 werd het gemaal buiten werking gesteld en vervangen door een modern elektrisch gemaaltje verderop aan de Eesveenseweg.

Jongeren interesseren

De mensen van de WAS zijn trots op hun fraaie onderkomen. ‘Daarom willen we het gemaaltje een keer openstellen voor publiek. Veel mensen kennen deze locatie niet. Hoofddoel is onszelf profileren en vooral ook om jongeren te interesseren voor het archeologische werk waar we mee bezig zijn. Dat doen we in dit pandje van historische waarde.’ In het gebouw zijn tal van bodemvondsten te zien die archeologen in dit gebied hebben gedaan. ‘Het gaat om artefacten uit de Steentijd, vuurstenen, munitie, aardewerk, munten en gebruikszaken. Ook zijn er vondsten uit beerputten te zien, en wordt er een fraaie collectie kleipijpen tentoongesteld.’ Naast bezichtiging van het gebouw staan er tijdens de open dag ook kraampjes op het terrein waar leden van de werkgroep over hun specialisatie vertellen en voorbeelden laten zien.

Metaaldetectors

Er zijn metaaldetectors aanwezig, waarmee kinderen mogen proberen iets uit de bodem ‘op te piepen’. ‘Kinderen willen vaak iets vinden, och volwassenen ook hoor’, zo wordt er lachend opgemerkt. Om toekomst te hebben als WAS is er hoop om op termijn met een jeugdafdeling te beginnen. ‘Op dit moment is Daniël de Boer ons jongste lid. Hij is dertien. Daniël was met een metaaldetector aan het zoeken in het park en raakte zo geïnteresseerd in oude dingen dat hij lid werd. Zou prachtig zijn als meer leeftijdgenoten van Daniël lid worden. Mensen die lid zijn van de historische vereniging hoeven voor de WAS geen contributie te betalen.’ Het oudste lid van de WAS is al 90-plus. ‘Dat is Durk van der Zee, voormalig dierenarts uit Workum. Die woont tegenwoordig in Uffelte, en is goed in wiggelroedelopen.’ Om de jeugd te interesseren voor archeologie wordt mogelijk volgend jaar ook een rondgang langs scholen gemaakt. Het middeleeuws pleintje bij de stadswal, zwemvijver Paasloo, de drinkpoelen op de Eese, en herinrichting van de Markt, hebben de laatste jaren de nodige aandacht gehad van de WAS.

Voorwerpen meenemen

De WAS roept mensen op om voorwerpen mee te nemen naar de open dag die ze zelf in de bodem in en rond Steenwijk hebben aangetroffen. ‘Wij proberen dan vast te stellen hoe oud de voorwerpen zijn. Taxatie van de waarde van spullen doen we niet. Wel staan we open voor schenkingen uit de bodem.’ De laatste open dag van de WAS is al lang geleden. ‘Die hebben we destijds gehouden in de kelder van het toenmalige kantongerecht aan de Markt. Als deze open dag een succes wordt zitten we er aan te denken om eens per jaar of per twee jaar open huis te organiseren.’