Een echt paleis binnen de poorten

Vollenhove - Het is een waar genoegen om met Jan Wester te praten over geschiedenis en over de historie van Vollenhove in het bijzonder. Hij weet er niet alleen alles van maar met zijn smeuïge verteltrant weet hij menig luisteraar mee te slepen in de tijden van voorbij.

Roemrijk of roemrucht, het oude Zuiderzeestadje heeft nog veel te bieden aan monumentale gebouwen en gebieden, die de moeite van een bezoekje waard zijn.

Stadspaleis

Een daarvan is het stadspaleis Old Ruitenborgh in het centrum van Vollenhove, het vorstelijke onderkomen waarmee, in de glossy ter gelegenheid van de Open Monumentendag, de gemeente Steenwijkerland pronkt. Niet geheel ten onrechte, want waar vind je nou in een relatief kleine stad zo’n majesteitelijke residentie van deze omvang. Een gebouw waarvan de grandeur je al tegemoet snelt zodra je via het poortje aan de Groenestraat het landhuis nadert. Maar die grootsheid blijft niet beperkt tot het exterieur, ook binnen is het in menig opzicht smullen geblazen van het fysieke eerbetoon dat aan het adellijke verleden wordt gebracht.

Rondleidingen door de voormalige havezathe

En waar je vroeger als eenvoudig ingezetene het paleis slechts van de buitenkant kon bewonderen daar is Old Ruitenborgh nu een ‘open hof’ waar in principe iedereen zich kan laven aan de geneugten van het huis. De voormalige havezathe is namelijk al weer een aantal jaren in gebruik als hotel.

Jan Wester verzorgt er rondleidingen. Dat doet hij al ruim 20 jaar. ‘Het is een prachtige plek aan de rand van een Middeleeuwse stad’, zo schetst de Vollenhovenaar het bijzondere stadspaleis met ook een fraai park in Engelse landschapsstijl. ‘Wat dat laatste betreft is het een toplocatie voor trouwerijen’, voegt Wester er aan toe. Dat vinden ook sommige bekende Nederlanders. Zo is de actrice Babette van Veen op Old Ruitenborgh in het huwelijk getreden.

‘Iedereen die hier komt noemt het stadspaleis en de omgeving een prachtlocatie’, stelt Wester. ‘Een parel met een prachtige uitstraling, klinkt het vaak bewonderend. In het verleden waren zelfs sommige vorsten onder de indruk van Old Ruitenborgh. Lodewijk Napoleon was er een van die hier te gast was’.

‘Het is alleen jammer dat de interesse van de Vollenhovenaren voor cultuur niet zo groot is’, vindt Wester. ‘Maar aan de andere kant zijn ze soms ook wel weer geïnteresseerd als ik ze allerlei dingen vertel over Old Ruitenborgh. ‘Oh, dat wist ik helemaal niet’, reageren ze dan oprecht verwonderd over de intieme details uit de historie van het paleis’.

Bijzondere locatie

Volgens Wester is alleen al de locatie van het paleis bijzonder. Terwijl in bijvoorbeeld Salland en Twente havezathes meest op het platteland waren gesitueerd werd Old Ruitenborgh gebouwd binnen de poorten van Vollenhove. Van de 17 havezathes in de stad Vollenhove was Old Ruitenborgh eeuwen geleden de oudste en de grootste. Het landhuis is eind 14e eeuw gebouwd.

De havezathe is gesticht in het laatste kwartaal van de 14e eeuw door Egberts Pelgrim van den Rutenberghe, schout van Vollenhove. Bij de restauratie in 1962 bleek het huidige gebouw het overblijfsel van een laatmiddeleeuws huis dat waarschijnlijk in de tweede helft van de vijftiende eeuw werd gebouwd. Er zijn diverse grote verbouwingen geweest, in 1656, 1803, 1947 en 1962. In 2006 is het verbouwd tot horecabestemming.

Adellijke bewoners

Lange tijd is Old Ruitenborgh de grootste werkgever geweest van Vollenhove en de ommelanden. De werkverschaffing zat ‘m in het paleis zelf, de verpachte boerderijen en landgoederen; jachtopzieners in dienst van Old Ruitenborgh en ook werd er op de residentie recht gesproken. Na 1800 vertrokken de adellijke bewoners.