Willem Renes uit Vollenhove doet vondst met grote historische waarde

Vollenhove - Wat doe je als je een 76 jaar oud dagboek vindt met, naar later blijkt, daarin beschreven en getekend het dramatische verloop van de 18-daagse veldtocht van een Belgisch regiment tijdens de Tweede Wereldoorlog?

In Vollenhove is het bedrijf Verkoopplaats gevestigd. Het is een soort kringloopwinkel, maar dan anders. Want eigenaar Willem Renes koopt naast de kringloopartikelen ook partijgoederen op en verzorgt ontruimingen. En tijdens zo’n ontruiming blijkt er iets heel bijzonders mee te zijn genomen. 

Bij het sorteren van de goederen komt men enige tijd geleden twee groene schriftjes tegen. Op het eerste gezicht lijken het twee heel gewone schriftjes. Maar tijdens het doorbladeren ervan blijkt  al snel dat het om iets bijzonders gaat.

Na enige bestudering blijkt het te gaan om een dagboek van een Belgische soldaat uit mei 1940. De tekst is voornamelijk in het Frans en af en toe in het Nederlands. Bovendien staan de schriftjes vol met heel veel tekeningen van meer dan behoorlijke kwaliteit. 

Cultureel erfgoed

Omdat de schriftjes van historische waarde kunnen zijn besluit Willem Renes contact op te nemen met Gerrit Sintemaartensdijk, een oude bekende van hem die hem vaak bijstaat als het gaat om voorwerpen van historische waarde.

Gerrit heeft al meer dan dertig jaar ervaring als het gaat om veilingen en historische voorwerpen en taxeert regelmatig voor Willem. Voor Gerrit is het al snel helder: 'Dit moet je niet verkopen', zegt hij tegen Willem, 'want dit is cultureel erfgoed!'

Hij komt er na het uitgebreid lezen van de dagboeken achter dat het geschreven moet zijn door een Belgische officier en zoekt contact met het Belgische leger. Na enige tijd krijgt hij de volgende reactie van een zekere Kolonel Merckaert, voorzitter van de vriendenkring van Officieren, Carabiniers en Grenadiers.

'De uittreksels uit het dagboek dat mij toegestuurd werd lijken bijzonder interessant. De vermelde gebeurtenissen komen overeen met het dramatische verloop van de 18-daagse veldtocht. In de bijlage voeg ik een afdruk toe van het boek dat de gevechtshandelingen van het 1ste Regiment Grenadiers vermeldt.' 

'De schrijver moet zeker een officier geweest zijn. Hij heeft het namelijk over Luitenant Satin, waarvan we weten dat hij tot deze Compagnie behoorde, hij is gewapend met een revolver, spreekt van zijn officieren, maakt een schets van een defensieve opstelling... Als we het volledige dagboek kunnen nakijken zouden we de auteur waarschijnlijk kunnen identificeren. Daarenboven is hij een begenadigd tekenaar'.

Identiteit van de schrijver 

Deze kolonel Merckaert is op zoek gegaan naar de identiteit van de schrijver en komt er achter dat het om de in 1901 op 5 mei in Antwerpen geboren Salomon Buchenholz moet gaan.

Dat blijkt nog een hele speurtocht op te leveren, omdat de Joodse Salomon in 1947 zijn naam officieel bleek te hebben heeft veranderd in Buquenne. De naam Buchenholz deed hem teveel enken aan Buchenwald, het Duitse uitroeiingskamp waar in de oorlog vrijwel zijn hele familie werd vermoord. 

Het door Salomon Buchenholz vervaardigde dagboek is getiteld: 'Mai 1940, 18 jours…18 nuits…. (oftewel: Mei 1940, 18 dagen…. 18 nachten…)' en gaat inderdaad over de dramatisch verlopen 18-daagse veldtocht. Toch weet Salomon, ondanks de vele gruwelijkheden die er gebeuren de dingen met de nodige humor te beschrijven en te tekenen. Ook enkele spotprenten tref je in de schriften aan.

Historische waarde

Gezien de grote historische waarde is er door Willem Renes besloten dat het dagboek door hem geschonken gaat worden aan de Belgen.

Hiervoor komen twee locaties is aanmerking. Ofwel het archief van de Vriendenkring van Officieren Grenadiers in Brussel of het Museum van het Bataljon Carabiniers-Grenadiers te Leopoldsburg.

Om de woorden van kolonel Merckaert te gebruiken: 'We zijn verheugd met de beslissing van de heer Renes om het dagboek aan onze vriendenkring te willen overmaken. Heb daarom even overlegd met onze voorzitter en de Korpscommandant van het Bataljon “Carabiniers-Prins Boudewijn-Grenadiers”.

Gezien de historische waarde van het dagboek wensen we de overhandiging op een stijlvolle wijze te laten gebeuren met betrokkenheid van zowel de Vriendenkring als het Bataljon en waarbij de aanwezigheid van de schenker zou geapprecieerd zijn.” 

De overhandiging van het dagboek gaat op korte termijn plaats vinden. 

Door Christof Visscher