Herinneringsteen voor enige overlevende Nettie Slager

Steenwijk - De eerste Stolperstein werd in 1997 door de Duitse kunstenaar Gunter Demnig in de Berlijnse wijk Kreuzberg gelegd. Een herinnering aan de Holocaust in de Tweede Wereldoorlog.

De Stolpersteine, ook wel struikelstenen genoemd, worden door Demnig persoonlijk in de stoep voor het woonhuis van een slachtoffer gemetseld. Elk slachtoffer krijgt zo zijn eigen monument.

Overal in Europa liggen al struikelstenen. Zo ook in Steenwijk, waar Demnig woensdagochtend druk aan het werk was. `Demnig heeft vorig jaar december in Steenwijk 23 Stolpersteine geplaatst, vandaag gaat het om 25 en in september volgen er nog drie', vertelt Willem Boerma van Stichting Stolpersteine Steenwijk. In de Tweede Wereldoorlog werden 52 Joodse Steenwijkers door de Duitsers weggevoerd naar concentratiekampen, van hen kwam alleen Nettie Slager terug.

(Lees verder na de video)

Familie de Leeuw

Rond negen uur werden de eerste herinneringstenen gelegd aan de Gasthuisstraat 39. Daar woonden Abraham de Leeuw en Sebilla de Leeuw-Schaap. Ze werden in 1942 in Auschwitz vermoord. `Laten we wensen dat haat en onrust overwonnen kunnen worden door liefde en respect. Nooit meer Auschwitz', zo sprak Boerma. Er viel een stilte en er vloeiden tranen. Alleen het zachte tikken van het hamertje van Demnig was nog hoorbaar. Hij tikte de stenen vakkundig vast in het plaveisel, en nazaten van de familie legden witte rozen op de gedenkstenen. Utrechter chazan Moshé Lewkowitz sprak bij elke steenlegging het Kaddisj uit. Het gaat hier om één van de belangrijkste gebeden uit het jodendom, die staande wordt gedaan. Lewkowitz is een kleinzoon van Maurits de Leeuw. Die woonde aan de Kornputsingel 28.

Familie Slager

Omstreeks het middaguur metselde Demnig zijn laatste drie struikelstenen voor deze dag in de stoep voor het pand Scholestraat 15. Daar had de Joodse familie Slager vroeger een slagerij. Vader Izaak en zoon Simon overleefden de oorlog niet. Izaak werd direct na aankomst vergast in Auschwitz. Simon overleed in het Duitse concentratiekamp Vaihingen. Op de Stolperstein van Nettie staat `Bevrijd'. Ze werd in juli 1944 op haar onderduikadres in Den Haag opgepakt. Via de gevangenis van Scheveningen en de kampen Vugt en Westerbork kwam ze in Auschwitz terecht. Doordat de Russen naderden werden de Joden vanuit Auschwitz naar een kamp in Silezië gebracht.

Zo ook Nettie Slager. De bevrijding van dat kamp liet lang op zich wachten, die was pas op 6 mei 1945. Nettie kon iets meer dan een maand later, om precies te zijn op 13 juni , haar drie dochters in de armen sluiten. Haar 82-jarige dochter Trees Troostwijk-Slager was bij de herdenking en steenlegging aanwezig. `Mijn moeder was bij terugkomst onherkenbaar, ze zag er zo anders uit.' Ze wilde ook zo snel mogelijk de draad van het leven weer oppakken. `Drie weken na thuiskomst was de slagerij alweer open. Zelf heb ik veel schoonmaakwerk in de slagerij gedaan.' Nettie werd slechts 68 jaar. `Moeder is aan een besmetting overleden. Die heeft ze opgelopen in het kamp.'

Gunter Demnig komt in september nog een keer terug naar Steenwijk. Dan worden de struikelstenen geplaatst voor Johan en Aron Slager en hun moeder Saartje Slager-Zeehandelaar. Sarah Katznelson-Slager woont in Israël en wil graag met haar kinderen en kleinkinderen aanwezig zijn bij de legging van de stenen voor haar vader, grootmoeder en oom. Ze komt naar Nederland voor de viering van Rosj Hasjana. Dat is het Joodse Nieuwjaar.