Blaaskwintet verbindt droom met werkelijkheid

Blokzijl - Het Calefax Rietkwintet is wereldwijd toonaangevend in de uitvoeringspraktijk van het blaaskwintet. Het ensemble treedt op over de gehele wereld en is begiftigd met talloze prijzen.

Locatie: Grote Kerk, Blokzijl
Aantal bezoekers: 370
Waardering: *****

De vijf musici brengen muziek ten gehore van de middeleeuwen tot heden, waarbij vaak grenzen worden opgezocht met andere muziekvormen. Jaarlijks worden opdrachten verstrekt aan componisten en even talloos zijn de arrangementen die de leden van het kwintet maken van bestaande muziek. Klassieke muziek met een popmentaliteit. Dit illustere ensemble trad afgelopen zondag voor de derde keer op in de Grote Kerk van Blokzijl. ‘We vinden het hier leuker spelen dan in een zaal in New York’.

Thema

Het thema van het concert was ‘Droom of Werkelijkheid’, muziek die zich afspeelt in het schemergebied van droom en hallucinatie met het doorklinken van een soms donkere of ontnuchterende werkelijkheid. Omdat er voor blaaskwintet beperkt origineel werk beschikbaar was, werden bestaande composities bewerkt. Basklarinettist Jelte Althuis arrangeerde het pianowerk Reverie van Claude Debussy. Dagdromen met ongecompliceerd, elegant voortkabbelende muziek, geschreven in de stijl van de late romantiek. Een mooie droom waarbij direct de toegevoegde waarde van de klankkleur aangebracht door de blaasinstrumenten opviel. De bekende Nocturne uit ‘A midsummer night’s dream’ van Mendelssohn kon natuurlijk niet ontbreken. De begeleiding van verliefde paren in hun onschuldige slaap. Een bewerking van hoboïst Oliver Boekhoorn.

Dromen

Dan veranderde de sfeer. Gaspard de la nuit (de schatbewaarder van de nacht) van Maurice Ravel is bekend als een van de moeilijkst te spelen pianowerken. In de drie delen worden verschillende dromen beschreven. In het eerste deel probeert Ondine, een waterfee voorbijgangers mee te lokken naar haar rijk in het diepste deel van de zee. Opnieuw valt de rijke klankkleur weer op die ontstaat door de blazers. Je hoort de golven, het schitteren van het water in de glissando’s. In het tweede langzame deel (Le Gibet) ontstaat een sinistere sfeer, waarbij de luisteraar getuige is van een dreigend tafereel: aan de horizon is in het avondrood een gehangene aan een galg te zien. De saxofoon laat met zich steeds herhalende lage noten een macabere dodenklok horen. In het derde deel (Scarbo) verschijnt een griezel, een kleine duivelse dwerg, half trol, half geest die even plotseling verschijnt als verdwijnt, springt en rommelt en je wakker maakt en bang doet zijn in je eigen huis.

Saxofonist Raaf Hekkema maakte van deze 20 minuten durende compositie een fabuleus mooie bewerking. Hij kreeg hiervoor een verdiend applaus. Deze moeilijke maar prachtige muziek werd heel indringend en op hoog niveau gebracht: een perfect samenspel van musici die elkaar feilloos hebben leren aanvoelen.

Opium

Na de pauze stond een compositie van de 14e eeuwse excentriekeling Jean Solage op het programma. Fumeux fume was een driestemmige ode aan zijn rokersclub. Het vermoeden bestaat dat er opium in zijn pijp zat. Hekkema arrangeerde dit werk voor fagot, saxofoon en basklarinet. De lage tonen aan de zelfkant van het leven. De Danses de Travers uit de cyclus Koude stukken schreef Eric Satie toen hij in zijn armoede op een kamertje in Montmartre vanwege de kou met kleren aan in bed lag. Muziek ontdaan van emotie en franje. Muziek die zich ook uitstekend blijkt te lenen voor bewerking.

Raaf Hekkema bewerkt niet alleen muziek van anderen, hij componeert en hercomponeert. Zoals in zijn composities On cloud#999 en Over the Moon. Van een prelude en een fuga van Bach gebruikte hij de noten, maar herplaatste ze in een nieuwe textuur, waardoor de oorspronkelijke compositie niet meer te herkennen is. Evenals bij Satie is zijn stuk On Cloud#999 ontdaan van emotie. Een intrigerend stuk, met minimalistische herhalingen.

Over the Moon laat wel de emotie zien, het eindigde delirant en even was de signatuur van Bach te horen. De overgang naar de gekte van La Folia was dan ook logisch. Opnieuw maakte Hekkema een opwindend arrangement van Correlli’s viool en continuo versie met eigen uitbreidingen en een extatisch slot. Een concert om nog lang te heugen.

Adeneilander