‘Soldaat zijn in andere tijd is heerlijk’

Foto gemaakt tijdens Slag om Grolle 2017, 20 - 22 oktober 2017. Ellie Wout

Re-enactors geven impressie van leven in vroeger tijden

Oldemarkt De belangstelling voor het naspelen van historische gebeurtenissen neemt allengs toe. Niet alleen groeit het aantal deelnemers (re-enactors) dat hieraan meedoet, maar ook is er sprake van een toenemend aantal toeschouwers bij dergelijke evenementen, die op verschillende locaties in ons land worden gehouden.

Colin Hoek (27) uit Oldemarkt is zo’n re-enactor, die al een aantal jaren met de grootst mogelijke gedrevenheid als soldaat meedoet aan veldslagen uit onder andere de 80-jarige oorlog. Het doel is om in de eerste plaats het publiek een beeld te geven van de geschiedenis. Er is volgens Hoek een belangrijke voorwaarde voor het nabootsen van dergelijke gebeurtenissen en dat betreft de authenticiteit. Het gaat er om de realiteit van toen zo dicht mogelijk te benaderen. Dat geldt onder andere voor de (wapen)uitrusting van de manschappen, maar ook voor de opbouw van het legioenkamp en de bevelvoering. „Wat dat laatste betreft heeft prins Maurits destijds er veel geschreven”, stelt Hoek die daarmee aangeeft dat bij het naspelen van een veldslag de re-enactors hun voordeel kunnen doen met deze historische instructies.”

Alles zo authentiek mogelijk

Er worden volgens hem ook geen concessies gedaan aan de huidige tijd. Wij leven tijdens het evenement 24 uur lang, zeg maar een heel weekend, op locatie zonder alle gemakken van de moderne tijd. Maar ook met dezelfde ongemakken van die tijd. Dat kan onder andere betekenen dat je slaapt in een kletsnatte tent. Het geeft een waanzinnige kick om te zien dat alles zo authentiek mogelijk is. We willen zo dicht mogelijk bij de waarheid komen. Wij beleven het echt. Het is heerlijk om even in een andere tijd te zijn zonder alle moderne communicatiemiddelen. Onze leven is per slot van rekening al hectisch genoeg.”

Een impressie geven van het leven in vroeger tijden

De kleding die wordt gedragen moet dus ook zoveel mogelijk hetzelfde zijn als de soldatenkledij waarin de manschappen zich destijds hebben gehesen. Hoek: „Je kunt die kleding zelf maken, maar je kunt het ook laten doen via een leverancier. Wat ik vaak doe is naar het Rijksmuseum in Amsterdam gaan om schilderijen te bekijken met taferelen uit de 80-jarige oorlog. Zo probeer ik, maar ook door er veel over te lezen, veel achtergrondinformatie ter verzamelen. Het is eigenlijk een levend schilderij. We laten zien hoe men destijds at en sliep en hoe de rangen waren verdeeld in het leger. Zo willen we een impressie geven van het leven in vroeger tijden.”

Wapens

Dat geldt ook voor de wapens die toentertijd werden gebruikt. Daarvoor moeten elke keer vergunningen worden aangevraagd, ook al zijn het replica’s. „Bij die veldslagen gaat echter veiligheid voor alles”, beklemtoont Hoek. Ondanks alle voorzorgs- en veiligheidsmaatregelen doen zich echter af en toe ongelukken voor bij het naspelen van veldslagen. „Soms worden er in de ‘strijd’ deuken in harnassen geslagen, maar dan wordt de desbetreffende re-enactor van het veld gestuurd of geschorst. En er valt ook wel eens een gewonde tijdens het spel. Zo is het een keer in Boertange voorgekomen dat een Poolse re-enactor per ongeluk met een musket zichzelf in brand zette. De verwondingen waren zo ernstig dat hij met een traumahelicopter naar het ziekenhuis moest worden gebracht. Het evenement is daarna stilgelegd”, aldus Hoek.

Boek

Door zijn rol als re-enactor groeide bij Colin Hoek ook de belangstelling voor streekgeschiedenis. „Interessant vond ik onder andere het rampjaar 1672-1673. Holland, toen nog een republiek, werd van alle kanten aangevallen door Frankrijk, Engeland, Münster en Keulen dreigden met een inval over land en Engeland bereidde een invasie voor over zee. Oldemarkt lag vlak bij het front. Ik heb mij beziggehouden met de vraag welke rol Oldemarkt hierin heeft gespeeld. Hebben hier gevechten plaatsgevonden of was dit gebied alleen een garnizoensplek.” Hoek heeft inmiddels zoveel informatie verzameld dat hij een boek heeft geschreven in romanvorm. Een uitgever moet hij echter nog vinden voor zijn manuscript. „Mocht dat niet lukken dan probeer ik het in eigen beheer te doen”, zegt Hoek, die in het dagelijks leven docent Nederlands in Almere is.

Publiek loopt warm voor naspelen veldslagen

Colin Hoek is drie jaar lid van de re-enactvereniging MARS, die opgedeeld is in verschillende werkgroepen, van de 80-jarige oorlog en de Boerenoorlog tot en met de Tweede Wereldoorlog en de oorlog in Vietnam.

Deze werkgroepen brengen een periode uit de geschiedenis tot leven. Op de website van de vereniging wordt aangegeven wat de motieven van de re-enactors zijn om mee te doen met het nabootsen van historische gebeurtenissen. “Eigenlijk”, zo wordt gesteld, “willen de meeste re-enactors een stapje verder gaan dan alleen maar boeken lezen of naar musea gaan. Zij willen de geschiedenis aan den lijve voelen en ervaren.”

Er wordt deelgenomen aan verschillende evenementen in het land. De grootste is wel de slag bij Groenlo (1627), ook wel de Slag om Grolle genoemd waaraan zo’n 1500 re-enactors meedoen. Het historisch culturele evenement vond vorig jaar in oktober plaats en er kwamen liefst 25000 bezoekers op af. Zowel re-enactors als bezoekers komen uit de hele wereld op de nagespeelde veldslag uit de 80-jarige oorlog af. Andere veldslagen zijn onder andere in Heiligerlee, Boertange, Waterloo en Veere.

Roel Kleine