Boek over Grote vuurvlinder: ode aan bedreigde bewoner van natuurgebieden

Susan Oosterlaar. Eigen foto

Nederland heeft van Europa de opdracht om de zeldzame Grote vuurvlinder in stand te houden. Door allerlei oorzaken is de kwaliteit van het leefgebied in Nationaal Park Weerribben-Wieden en de Rottige Meente verslechterd.

Over de geschiedenis van de vlinder en de strijd van allerlei mensen, organisaties en instanties voor het behoud van deze bijzondere bewoner van Noordwest-Overijssel en Zuidoost-Friesland verschijnt van Susan Oosterlaar een boek waarin ze de actuele stand van zaken in 240 pagina’s uiteenzet. Het bestaat voor ongeveer de helft uit topografische kaarten en foto’s (de meeste van Oosterlaar zelf).

De Grote vuurvlinder, zoals het boek heet, ontstond uit de passie van de schrijfster voor de schoonheid van de flora en fauna en de cultuurhistorie van de Weerribben-Wieden. Bovenal is het een ode aan de vlinder die zij voor altijd in haar hart sloot.

Gids

Susan Oosterlaar woont sinds veertien jaar in Kalenberg, in het hart van de Weerribben. Zij begon daar direct na haar verhuizing aan – zoals zij dat noemt – omscholing tot gids. Met haar kleine boot wilde ze natuurliefhebbers tot in de haarvaten van het gebied brengen en hen er alles over vertellen. Dat betekende dat ze moest leren om blindelings elk slootje te vinden, dat ze lange gesprekken voerde met de landschapsbeheerders en andere kenners van het gebied en dat ze alles las wat ze er maar over in handen kon krijgen. Er ging een wereld voor haar open. De meest bijzondere bewoner van die wereld is de Grote vuurvlinder. Ze viel als een blok voor hem.

Folder

Voor de mensen die ze rondleidde maakte ze een folder om mee te nemen naar huis. Die folder werd later een boekje van 50 bladzijden, en nog later van honderd kantjes. En nu is er dus een pil van 240 bladzijden die speciaal over de Grote vuurvlinder gaat en over alle pogingen om dit vlindertje (het is alleen groot in vergelijking met de kleine vuurvlinder) voor uitsterven te behoeden.

Tellen en fotograferen

Oosterlaar is al lang niet meer uitsluitend Weerribbengids. In 2013 begon ze als vrijwilliger met het tellen en fotograferen van eitjes van de Grote vuurvlinder. Ze doet dat nog steeds, nu in grotere delen van de Weerribben om te kijken of de vlinder zich misschien over het gebied verspreidt.

Susan Oosterlaar beschrijft hoe het de Grote vuurvlinder door de jaren heen verging, hoe hij verdween uit Engeland en over de (mislukte) pogingen om hem daar opnieuw te introduceren. Zeer gedreven zijn de hoofdstukken over haar veldwerk: over het eindeloze geduld dat ze opbracht om op het moment suprème (macro)foto’s te kunnen maken, bijvoorbeeld van het uitkomen van de vlinder uit de pop.

Verderop in het boek staat de neerslag van gesprekken met boswachters, natuurbeheerders en andere mensen die zich om het behoud van de Grote vuurvlinder bekommeren. Het boek verschaft tevens inzicht in de dilemma’s bij het beheren van kwetsbare natuurgebieden.