Johan Zandstra is tegenwoordig veel op de golfbaan in zijn woonplaats Havelte te vinden: "Ik volg het voetbal nog wel, maar wel wat meer op afstand. Golfen is namelijk een geweldige vrijetijdsbesteding.”

Toppers van Toen: voetbaltrainer Johan Zandstra is tegenwoordig ook veel op golfbaan te vinden

Johan Zandstra is tegenwoordig veel op de golfbaan in zijn woonplaats Havelte te vinden: "Ik volg het voetbal nog wel, maar wel wat meer op afstand. Golfen is namelijk een geweldige vrijetijdsbesteding.” Foto: Leo de Harder

In deze ‘sportluwe’ periode staan we wekelijks stil bij de ‘Toppers van Toen’. Het gaat daarbij om succesvolle, aansprekende en bekende sporters uit Zuidwest-Drenthe en Noordwest-Overijssel. Hoe kijken ze terug op hun actieve sportcarrière? Vandaag deel 22: voetbaltrainer Johan Zandstra (75) uit Havelte.

Je hebt grote clubs als HZVV, Flevo Boys en ACV getraind, maar was ook actief in Havelte en Hattem. Hoe zag jouw actieve voetballoopbaan eruit?

„Ik ben nu 75 jaar en in mijn jeugd had je alleen maar schoolvoetbal. Pas als je 12 jaar was, mocht je lid worden van een voetbalclub. Dat was in Appelscha, waar ik ging spelen bij Stânfries. Toen ik 17 jaar was en naar de Sportacademie in Groningen wilde, kreeg ik last van mijn meniscus en werd mij geadviseerd om te stoppen met voetballen. Op het moment dat ik gymleraar was, pakte ik het voetbal weer op. Ik heb nog een poosje gespeeld bij Brederodes in Vianen, waar we begin jaren zeventig woonden. Daarna gingen we terug naar het Noorden en werd ik aangenomen op de technische school in Steenwijk, dat later RSG Tromp Meesters werd. Vervolgens ben ik weer gaan spelen bij Stânfries, met als hoogtepunt het kampioenschap in de vierde klasse zondag in 1975. Daarna ben ik gestopt als voetballer en werd ik trainer.”


Op internet staat in een landelijke krant dit citaat: ‘Johan Zandstra is een trainer die in twintig jaar tijd bij slechts vijf clubs werkzaam was, omdat hij door de besturen van deze verenigingen steeds gevraagd werd om zijn contract te verlengen.’ Wat was daarin belangrijk voor jou als trainer?

„In mijn laatste jaar op de Sportacademie volgde ik de C-opleiding voetbaloefenmeester in Zeist. Daarna werd ik trainer in Havelte, dat was van 1975 tot 1979. Gevolgd door 4 jaar HZVV en toen wilde ik het eigenlijk rustiger aan doen. De combinatie van trainer en vijf dagen in de week gymdocent was redelijk intensief. Op dat moment diende Hattem zich aan. Die club had wat problemen met de licentie van de toenmalige oefenmeester. De meeste trainers hadden al een vereniging en daarom gingen ze buiten de regio op zoek. Zo kwamen ze bij mij terecht. Ik heb daar van 1983 tot 1985 getraind. Daarna vijf jaar in Emmeloord bij Flevo Boys en van 1990 tot en met 1994 én van 1997 tot en met 1999 bij ACV in Assen. Voor mij zijn als trainer een paar zaken belangrijk om ergens goed te kunnen werken. En dan maakt het niet uit hoelang dat is. Allereerst moet er sprake zijn van een redelijk goed niveau. Een vereniging moet een goede visie en organisatie hebben en niet alleen interesse hebben in de jeugd, maar er ook in investeren. Toen ik uiteindelijk stopte als trainer in 1999 werd ik nog weleens gevraagd, maar ik twijfelde dan en dacht van ‘Hier ga ik niet voor.’ Op het moment dat ik in 1997 weer werd gepolst door ACV, had ik er veel zin in en was ik juist supergemotiveerd.”


In Assen volgde je begin jaren negentig Ron Jans op, die jou in 1994 ook weer opvolgde. En daarna werd je in 1997 opnieuw zijn opvolger. Naast Jans waren ook Hans Westerhof en Foppe de Haan ooit trainer bij ACV. Later waren ze allemaal volop actief in het betaald voetbal. Heb jij die stap ook ooit kunnen maken?

„Het verhaal was eigenlijk heel simpel. Om toegelaten te worden tot de opleiding coach betaald voetbal, moest je in het betaald voetbal of in het Nederlands amateurteam hebben gespeeld. Dat had ik niet, dus voldeed ik niet aan de toelatingseisen. Voor mij was dat geen issue . De link met het profvoetbal was er wél bij ACV. Zo liep in de spits ene Mariano Bombarda rond, die in 26 wedstrijden 26 keer scoorde en daarna vertrok naar FC Groningen. Net als Westerhof en De Haan werd ook ik kampioen in de hoofdklasse met ACV. Dat was in 1992 en in 1994, op toen nog het hoogste amateurniveau van Nederland. In die twee seizoenen en in 1991 werd ik door de trainers uit het Noorden gekozen tot beste amateurtrainer van Noord-Nederland.”


Je bent nu nog actief bij ACV, als coördinator wedstrijdanalyses waarbij je af en toe nog op pad gaat. Verder heb je wat betekend voor de jeugdafdeling van Havelte, je was analist van het zondagamateurvoetbal voor het dagblad Tubantia en je schreef voor het trainersmagazine De Voetbaltrainer over de aanpak van Johan Cruijff bij Barcelona voor het amateurvoetbal. Wat heb je met Cruijff?

„Cruijff kwam in die tijd met FC Barcelona redelijk vaak naar het Noorden, onder andere in Odoorn en Roden. Ik heb daar een paar artikelen over geschreven. In het voetbal gaat het om keuzes maken. Niet voor niets zei Cruijff altijd van ‘Voordat ik een fout maak, maak ik ’m niet.’ Wat mij ook is bijgebleven, dat het bij hem altijd ging om één keer of maximaal twee keer raken. Dat heb ik toen onthouden en zo goed mogelijk toegepast bij ACV.”



Tot slot: je bent inmiddels een fanatieke en goede golfer. Hoe is dat zo gekomen?

„Ik ben in 2009 gestopt als gymdocent. In het kader van sportoriëntatie gaf ik mijn leerlingen in de jaren daarvoor af en toe een golfclinic. Mijn zoon was bij de golfclub Havelte ballenraper op de driving range . Als hij een keer niet kon, nam ik het over. In 2002 ben ik lid geworden, haalde mijn GVB en in 2004 heb ik in Havelte een golftoernooi gewonnen. Daardoor mocht ik deelnemen aan een toernooi op Ameland. Dat won ik ook en de beloning was spelen in Schotland op Saint Andrews. Een van de mooiste golfbanen die er bestaan. Ik golf vooral doordeweeks, zo’n drie keer, en eenmaal oefen ik het putten en pitchen. Op zaterdag ga ik meestal naar een voetbalwedstrijd kijken en doe ik niet aan golf. Ik heb de aandacht wat verdeeld. Ik volg het voetbal nog wel, maar wel wat meer op afstand. Golfen is namelijk een geweldige vrijetijdsbesteding.”