Engelsch Boschje: wandelen in de nieuwe werkelijkheid

Op landgoed De Oldenhof, een groene oase in Vollenhove, was het zaterdag tijdens Open Monumentendag gezellig druk, het liep zelfs af en aan in en om het monumentale havezate. De Oldenhof is in 1635 gebouwd, een kleine vier eeuwen oud dus.

Aart Jan Troost, zittend op een boomstam in het Engelsch Boschje: 'Het is nog een hele uitdaging om het landgoed in stand te houden.'

Aart Jan Troost, zittend op een boomstam in het Engelsch Boschje: 'Het is nog een hele uitdaging om het landgoed in stand te houden.' foto: Roel Kleine

In die tijdspanne hebben er de nodige verbouwingen plaatsgevonden, maar in de vorige eeuw raakte het gebouw in verval. „Het stond in de zeventiger jaren op een gegeven moment zelfs op instorten”, zegt Aart Jan Troost, sinds anderhalf jaar de beheerder van het landgoed. Onder andere een stalen balk over de volle lengte van het dak bleek nodig om een imploderend landhuis te voorkomen.

Engelsch Boschje in oude luister hersteld

Troost, afkomstig uit de Noordoostpolder maar nu wonend in de buurt van het landgoed, is het afgelopen half jaar samen met vrijwilligers druk geweest om het landschapspark met de naam Engelsch Boschje in de oude luister te herstellen. Begin deze maand konden de werkzaamheden worden afgerond waardoor de Monumentendag een mooie gelegenheid was om het publiek in de nieuwe werkelijkheid te laten rondstruinen. Volgens Troost heeft het landgoed het hele jaar door toch al niet over de aantallen wandelaars te klagen. Er wordt wat afgekuierd op het lommerrijke landgoed.

Maar het Engelsch Boschje, vermoedelijk aan het einde van de 18e eeuw ontworpen door de landschapsarchitect Blum, was dringend aan een opknapbeurt toe. De inrichting was door de jaren heen in zijn oorspronkelijke luister behoorlijk aangetast. Een venijnige storm trok drie jaar geleden een spoor van vernieling over het landschap. Majestueuze en eeuwenoude beuken werden door de storm met orkaankracht gevloerd. „Er zijn toen veel bomen omgewaaid”, zegt beheerder Troost, „ook hier in dit twee hectare grote landschapspark.”

Grachten, sloten en andere waterpartijen weer op orde gebracht

Maar inmiddels is met behulp van vrijwilligers het Engelsch Boschje in de oude luister hersteld. Volgens beheerder Troost was het vooral met de waterhuishouding op het landgoed slecht gesteld. „Grachten, sloten en andere waterpartijen waren helemaal dicht gegroeid. Dat hebben we weer op orde gebracht. Het bosje met geriefhout was verdwenen, maar ook dat komt weer terug”, belooft Troost. „Daarnaast zal op verschillende plaatsen een zitbankje worden geplaatst”, zegt de beheerder over de afrondende werkzaamheden.

Begin deze maand konden de werkzaamheden aan het Engelsch Boschje worden afgerond waardoor Monumentendag een mooie gelegenheid was om het publiek in de nieuwe werkelijkheid te laten rondstruinen

Uitdaging om het landgoed in stand te houden

Werk is er nog genoeg op het landgoed. Troost zegt goed te beseffen dat voor het onderhoud van de havezate, parken en tuinen vaak een beroep wordt gedaan op vrijwilligers. „Het is nog een hele uitdaging om het landgoed in stand te houden. We hebben momenteel zes vrijwilligers, maar er kunnen er nog wel tien bij”, meent Troost.

De historische tuinen van Marxveld bieden een troosteloze aanblik

Voor de gelegenheid (Open Monumentendag) waren ze zaterdag opengesteld: de historische tuinen van Marxveld, maar wat de bezoeker te zien kreeg was een tuinencomplex in ‘vergaande staat van ontbinding’. De schoffel moet al tijden lang werkloos in de schuur hangen en de keurig gerangschikte buxushaagjes staan al jarenlang zwaar gewond te versterven; het groen is grotendeels verdord als gevolg van de ongebreidelde vraatzucht van de buxusmot.

En de heggen, die vrijwel alle plantenperken omzomen, bepalen wel voor het grootste deel het karakteristieke beeld van de tuinen. Ze bieden nu een troosteloze aanblik. De herfstige zaterdag met af en toe een bult nattigheid uit de hemelse hoogten maakte het er allemaal niet vrolijker op. Ook de bezoekers kwamen bepaald niet in groten getale naar de tuinen, die toch al heel lang gesloten waren voor publiek, maar die bij uitzondering op deze monumentendag een poort had geopend.

Tuinen van Marxveld ogen troosteloos

De tuinen verdienen het om hun waardigheid van weleer weer terug te krijgen

De oorzaak van het achterstallige onderhoud schijnt te liggen in een geschil tussen de gemeente Steenwijkerland en de eigenaar van het complex. Die twee komen er maar niet uit hoe dit op te lossen. De gemeente was in het verleden bereid om het onderhoud voor haar rekening te nemen, maar voor de vervanging van de buxushagen moet de beurs veel verder open dan gebruikelijk voor het onderhoud van de tuinen. En daar ligt dus de kern van het probleem. Zoete lieve Gerritje is zaterdag niet gesignaleerd achter de havezate Marxveld, maar het lijkt goed een zoektocht naar deze weldoener te beginnen. De tuinen verdienen het om hun waardigheid van weleer weer terug te krijgen.