Huttenberg, Kalverstraat en oorlogsverhalen in Old Steenwiek

De voormalige stadsboerderij in de Kalverstraat. Foto: Aangeleverde foto

Hendrik Lugtmeijer (1878-1977) werd geboren in Huttenberg, wat nu Marijenkampen bij Steenwijkerwold is. Toen hij 96 was, heeft hij zijn levenservaringen op papier gezet. Daarvan staat nu het tweede deel in Old Steenwiek (het eerste deel verscheen een jaar geleden).


De oude Hendrik maakt duidelijk dat een mens zich ook in bescheiden leefomstandigheden goed kan ontwikkelen, als hij de wil en het doorzettingsvermogen maar heeft. Hij groeide op in armoede en moest op z’n tiende van school om voor het gezin de kost mee te verdienen met kinderarbeid in het veen. Maar hij bleef nieuwsgierig en waar het maar kon stak hij kennis op. In zijn diensttijd ontdekte hij dat werken met je hersens meer opleverde dan zware handenarbeid. Hij ging studeren voor commies, slaagde en werd douaneambtenaar en later ook deurwaarder.

Kalverstraat

Op de Spijkervetstallen na maakt de Kalverstraat een vrij vervallen indruk. Terecht dat er onlangs plannen zijn ontwikkeld om daar wat aan te doen. Johan Doeven vervolgt zijn artikel uit het vorige Old Steenwieknummer en bespreekt nu de bedrijvigheid aan de westzijde, de kant van die stallen, vanaf ongeveer het jaar 1900. Dat levert een gevarieerd beeld op: van pastorie tot sigarenfabriek, van glasslijperij tot groothandels in schoolinterieur en bouwmaterialen. En natuurlijk de Spijkervetstallen, inmiddels beoogd als nieuw onderkomen van het Hildo Kropmuseum.

De moord op Renze de Ruiter

2 oktober 1944 was een gitzwarte dag voor de familie De Ruiter aan de Witte Paarden. Vader Renze werd achter hun huis door de Duitse bezetter doodgeschoten. Hij was niet het enige slachtoffer van de moordzuchtige oorlogsmisdadiger Fritz Habener. Sjef Damhuis dook in het Nationaal Archief in Den Haag en kwam door contacten met nazaten van Renze in Nieuw-Zeeland bovendien achter tot nog toe onbekende details. Het is een verhaal vol intriges, verraad, wrede martelingen en moorden. Een argeloze opmerking van een jonge onderduiker zou uiteindelijk vier mensen het leven kosten.


De Glazen Kast

In het bos nabij de Woldweg, tussen de buurtschappen De Pol en Baars, stond van 1914 tot 1945 een boerderijachtig huis met aan de voorzijde een opvallende serre. Daarom kreeg het pand de bijnaam ‘De Glazen Kast’. In het huis woonde het gezin van Willem Hol, de jachtopziener van de adellijke familie Van Karnebeek, de eigenaren van landgoed De Eese. Hol moest Duitsers begeleiden bij jachtpartijen, maar dat weerhield hem er niet van onderduikers in huis te nemen. Johan Doeven beschrijft de explosieve kant van het verhaal: het terrein werd ‘Sperrgebiet’, er kwamen 48 munitiebunkers en die werden toen de Canadezen kwamen allemaal opgeblazen, inclusief ‘De Glazen Kast’. Nog zeventig jaar later zijn daar bommen en granaten teruggevonden, misschien liggen er nóg wel wat…

Kind in oorlogstijd

In mei 1940 woonde Tiny Kruider als bijna tienjarig meisje bij haar ouders in de Oosterstraat. Zij beschrijft haar oorlogsjaren. Samen met haar vriendinnen dolde ze Duitsers, was ze ooggetuige van verschillende beëdigingen en raakte ze onder de indruk van de zelfmoord van een Duitse soldaat.

Hotel Blok

In de vaste rubriek ‘Op de plaete…’ aandacht voor Dirk Houwer en To Rietdijk, die trouwden op 30 april 1937 en een dag later eigenaar werden van de winkel Het Kaashuis. Voor een feest hadden ze geen tijd, want ze moesten al voor dag en dauw klaar staan voor de opening. Daarom hielden ze 12 ½ jaar later bij hun koperen bruiloft een grootse viering in de bovenzaal van Hotel Blok aan de Markt. Naast familieleden waren ook veel (andere) middenstanders te gast. Alle 61 personen op de bijgeleverde pontificale foto zijn voorzien van naam en toenaam.

D’Olde Schure

De dialectrubriek ‘Langs de straote’ gaat over automatiek d’Olde Schure in de Doelenstraat, in 1958 begonnen als hobby van Ike, de vrouw van slager Lieffert de Vos. ‘Aarm’ (één van de alter ego’s van Upko Koenen) vertelt hoe ‘jonk en old’ zich daar verdrongen ‘om toch maor zo’n krekette, nierbroodtien, ballegien ge’akt of eerpels (in eulie ebakken)’ te bemachtigen.


De voorplaat van dit nummer toont het oude N.S.-station in het voorjaar van 1961, een plaat van Henk Bruinenberg, de journalist en fotograaf die vijftig jaar geleden overleed.

Nieuws

menu