Persvoorlichter Marco Luigjes merkt dat cybercrime ook in Steenwijkerland een stevig probleem is geworden.

Politie Steenwijkerland krijgt steeds meer meldingen over internetoplichting: 'Cybercrime neemt ook hier behoorlijk toe'

Persvoorlichter Marco Luigjes merkt dat cybercrime ook in Steenwijkerland een stevig probleem is geworden. Foto: Sieb van der Laan

Oplichting via internet, computer en smartphone, is ook in Steenwijkerland bezig aan een opmars. Als er bij particulieren en bedrijven sms’jes, WhatsAppberichten, en mailtjes binnen komen van het oplichtersgilde gaat het weleens fout en kan de schade voor gedupeerden duizenden euro’s aantikken.

Ook worden via Marktplaats goederen aangeboden waarbij de kopers na betaling niks ontvangen. „Of datgene wat je gekocht hebt ziet er heel anders uit dan je verwacht. Dat doet zich nogal eens voor bij aankopen uit China”, vertelt Marco Luigjes van politie Steenwijkerland.

„Oplichters worden geraffineerder. Zo zien mailtjes er ook steeds echter uit. Geen taalfouten meer zoals vroeger, toen kon je er nog weleens om lachen. Ook levensechte logo’s van bedrijven en instellingen. Dan wordt de kans misschien wel groter dat je een keer ergens intrapt, en dat kan leiden tot veel schade. Soms wordt er op je telefoon of computer ook malware geïnstalleerd”, zo vervolgt Luigjes.

‘Hacken telefoons’

De laatste tijd is er ook veel sprake van het zogenaamde ‘Flubot’. Dat is het hacken van mobiele telefoons. „Krijg je een sms’je van een pakketbezorger, klik dan niet op de link waarmee je een app moet downloaden. Dit is spyware waarmee de telefoon en daarbij de bankgegevens worden gehackt.” De malware verspreidt zich snel door heel Europa. „Het is heel moeilijk traceerbaar waar de hackers zich zoal bevinden. We hebben als politie zelf een eigen cybercrimeteam Oost-Nederland. Er worden vaak prepaid 06 nummers gebruikt die niet te herleiden zijn naar een persoon of organisatie. Dan kijken we ook hoe vaak hetzelfde 06 nummer wordt gebruikt. Soms is dat één keer, maar vijftig of honderd keer komt ook voor.”

Ook IP-nummers van computers zijn daarbij interessant. „Om op die manier meer aan de weet te komen over de hackers. Daarbij ben je als politie medewerking nodig van bijvoorbeeld Microsoft en Facebook. In de praktijk gaat dat nu nog heel moeizaam vanwege privacy. Die adressen krijg je ook als politie niet zomaar.”

‘Valse meldingen’

Valse meldingen, waarbij de namen DHL, UPS, en PostNL worden gebruikt, hebben in de praktijk altijd een hoge slagingskans. „Want iedereen verwacht tegenwoordig wel een pakketje, en denkt dan dat het goed zit. Daar wordt dus dankbaar misbruik van gemaakt. Alert en scherp zijn is heel belangrijk.” Voor slachtoffers van ‘Flubot’ is er wel een stappenplan om de zeg maar ‘gemaakte fout’ te corrigeren en veel financiële ellende te voorkomen. Slachtoffers zijn in dit geval mensen die op een link hebben geklikt en vervolgens een fake app hebben geïnstalleerd. „Stel de bank in kennis en log op geen enkel account in. Voer ook geen wachtwoorden in.”

De gedupeerde doet er verstandig aan om daarnaast een aantal andere handelingen te plegen aan de telefoon. „Reset de telefoon naar de fabrieksinstellingen. Als je dat doet kun je de optie selecteren om te herstellen vanaf een back-up.” Als de back-up is gemaakt nadat de malware is gedownload moet je dit weigeren.” Als eigenaars van de telefoon de eerste stap niet volgen, is er nog een andere oplossing. „Wijzig dan de wachtwoorden van de accounts die je hebt gebruikt na het downloaden van de nepapplicatie. Zorg daarbij dat je varieert met wachtwoorden. En wijzig wachtwoorden die identiek zijn aan de wachtwoorden die werden gebruikt nadat de malware op je smartphone terechtkwam.”

‘Honderden aangiftes’

De afgelopen weken was er bij de politie van Steenwijkerland regelmatig sprake van melding en aangiftes van internetoplichting of een poging daartoe. „Toch zeker een keer of tien in de week.” Ook de cijfers over de afgelopen jaren laten voor Steenwijkerland een fikse toename zien. „In 2019 ging het nog om zo’n driehonderd gevallen. Vorig jaar waren dat er al vierhonderd. En tot omstreeks 20 mei van dit jaar, dus zeg maar over de eerste vier tot vijf maanden van 2021, gaat het al om zo’n 130 gevallen.”

Naast telefonische aangifte van internetoplichting of bezoek aan het bureau, kan aangifte ook worden gedaan via www.politie.nl. „Daarbij kun je een handig stappenplan volgen om aangifte te doen. Ook worden er preventieve tips gegeven om internetoplichting te herkennen en voorkomen.” En dat is zeker nuttig om te volgen. „Criminelen bedenken steeds meer listige manieren om digitale fraude te plegen en mensen geld af te troggelen.”