In 'Vrijheid…' vertellen vier Oldemarkters over hun oorlogservaringen: oorlogsdocumentaire gaat op 4 juli in voorpremière

Op 4 juli komt de oorlogsdocumentaire ‘Vrijheid…’ uit. Vier Oldemarkters die de oorlog hebben meegemaakt vertellen daarin over hun ervaringen. Robert Punter (48) filmde hen en vertelt over de totstandkoming van de documentaire.

Robert Punter heeft een oorlogsdocumentaire over Oldemarkt gemaakt.

Robert Punter heeft een oorlogsdocumentaire over Oldemarkt gemaakt. Foto: Martijn Bijzitter

Vorig jaar was het 75 jaar geleden dat Nederland en dus ook Oldemarkt bevrijd is. De werkgroep 75 jaar bevrijding Oldemarkt had daarom het plan opgevat om op 5 mei 2020 een feestmiddag te organiseren met een film, muziek en poëzie.

Die feestmiddag kon vanwege corona niet doorgaan. Met het opgenomen filmmateriaal maakte Robert Punter daarna een uitgebreide oorlogsdocumentaire. Al in 2019 heeft Paula Hensen van de werkgroep aan Punter gevraagd om de film te maken over de oorlog en de bevrijding in Oldemarkt. Het tweetal kent er elkaar van de revue, waarin Punter meespeelt en ook filmpjes maakt.

Piet van Noort en Colin Hoek maken ook deel uit van de werkgroep. „Paula wist dat ik ooit nog eens een oorlogsfilm wilde maken. De Tweede Wereldoorlog heeft mij altijd erg gefascineerd, eerst vooral wereldwijd, maar de laatste tijd ook regionaal”, vertelt Punter. In februari 2020 gaat hij samen met Paula Hensen, collega-cameraman Henk Veurman en interviewer Adriaan Noordergraaf op bezoek bij vier Oldemarkters die de oorlog als kind hebben meegemaakt. Dat zijn Joop Hartwig (93), Coba Winters (81), Jantje Brouwer (91) en Tjitske van Eijck (90).

Aangrijpende verhalen

Bij alle vier Oldemarkters nemen de interviews en opnames een halve dag in beslag. „Ze waren aanvankelijk bang dat ze niets te vertellen hadden, maar het ging als vanzelf. Je zag gewoon dat de oorlogservaringen weer op hun netvlies kwamen en opnieuw emoties bij hen opriepen”, vertelt Robert.

Zo legde hij vast dat Coba vertelde dat de Duitsers het paard van haar ouders confisqueerden toen zij zelf vier jaar oud was. Joop verhaalt over een koperen hulsje met daarin een Theresiabeeldje dat hij in Oldemarkt vond. Het viel voor zijn voeten terwijl er een rokend oorlogsvliegtuig over Oldemarkt vloog.

In de documentaire vertellen de Oldemarkters verder over het vliegtuig dat bij Ossenzijl neerstortte en over meester Lubberts die tweehonderd mensen liet onderduiken. De overval op het distributiecentrum en de angst voor NSB’ers komen ook aan bod. Het zijn stuk voor stuk aangrijpende verhalen, hoewel er in Oldemarkt zelf geen schot is gelost tijdens de oorlog.

Breder perspectief

Omdat de feestmiddag vorig jaar niet door kon gaan, bood dat Robert de gelegenheid om naar filmmateriaal van derden te gaan zoeken, waarmee hij de oorlogservaringen van de vier Oldemarkters in een breder perspectief kon plaatsen. „Alles wat ik al had gemonteerd heb ik er weer afgehaald en ben helemaal weer opnieuw begonnen”, vertelt hij.

Zo vult hij het verhaal van Joop over een vliegtuigongeluk in Losser - waarover Joops tante hem vertelde - aan met beelden die hij van RTV Losser krijgt. Om filmmateriaal van de onderscheiden meester Lubberts te gebruiken, krijgt hij toestemming van de Israëlische instelling Yad Vashem. Met teksten van het Niod onderbouwt hij weer enkele andere filmbeelden. „Ik wilde dat alles klopte, het mocht geen vissersverhaal worden, waarbij alles alsmaar groter werd.”

Kaarten

Al met al is Robert van maart vorig jaar tot deze maand bezig geweest met ‘Vrijheid…’. Paula Hensen helpt deze weken hem nog met het bijschaven van enkele teksten. Het resultaat is een 72 minuten durende oorlogsdocumentaire over Oldemarkt. De voorpremière is op 4 juli aanstaande in Filmhuis Oldemarkt in Dorpsservicecentrum de Landerijen.

Daarvoor zijn alleen de vier geïnterviewde Oldemarkters, hun familieleden en de werkgroepleden uitgenodigd. Voor alle publiek is de documentaire op 10 september in het filmhuis te zien en bij grote belangstelling ook nog op 17 september. En wellicht ook nog elders, omdat RTV Oost, RTV Losser en scholen in Oldemarkt al interesse hebben getoond voor de documentaire.

Kaarten zijn te bestellen via www.filmhuisoldemarkt.nl