Blokzijl Klassiek brengt weer livemuziek met optreden Isabelle van Keulen Ensemble. Muziek over duivels en engelen klinken in de kerk van Blokzijl

Het Isabelle van Keulen Ensemble trad op in Blokzijl. Foto: Jan Broekhuizen

Het voor het eerst weer kunnen bijwonen van een concert na anderhalf jaar maakte een bijzondere emotie los bij de uitvoering van het Isabelle van Keulen Ensemble. Blokzijl Klassiek kan terugkijken op een geslaagde muzikale middag.

Het concert van Blokzijl Klassiek was weliswaar uitverkocht, maar met een voor twee derde gevulde kerk was het toch anders dan eerder. Ook voor het optredende Isabelle van Keulen Ensemble was het weer wennen. Sinds eind 2019 was het hun tweede optreden. Dat deed niets af aan een prachtige eerbetoon dat werd gebracht aan de honderd jaar geleden geboren Argentijnse componist Astor Piazolla. Zijn hartstochtelijke en meeslepende muziek gebaseerd op de volkse tango is bekend geworden onder de naam Tango Nuevo.

Tango Nuevo verovert de wereld

Al vroeg speelde Piazolla de bandoneon in de tango-orkesten in de kroegen van Buenos Aires. Hij was ook sterk geïnteresseerd in de klassieke muziek. Vooral de composities van Debussy en Ravel spraken hem aan. In een zoektocht naar een eigen nieuwe stijl transformeerde hij de dansmuziek van de tango naar een nieuwe vorm van kamermuziek. In 1954 ging hij naar Parijs om klassieke les te nemen bij de bekende muziekpedagoge Nadia Boulanger. Toen zij hem hoorde spelen, was haar ondubbelzinnige advies aan hem om door te gaan met zijn Tango Nuevo. Zij onderkende onmiddellijk het grote talent van haar leerling.

De Nieuwe Tango veroverde de wereld, maar stuitte in Argentinië aanvankelijk op grote weerstand van de tangueros. Het was luistermuziek, waar je niet op kon dansen! In Nederland brak de muziek van Piazolla door met het optreden van Carel Kraayenhof bij het huwelijk van Willem-Alexander en Máxima. Piazolla schreef voor zijn eigen ensemble, het Quinteto Tango Nuevo, meer dan 750 composities.

Ángeles y Diablos

Violiste Isabella van Keulen was al als kind in de ban van de muziek van Piazolla. In 2011 richtte ze met haar echtgenoot contrabassist Rüdiger Ludwig, bandoneonist Christian Gerber en pianiste Ulrike Payer, het Isabella van Keulen Ensemble op. De vier musici behoren tot de top van de uitvoeringspraktijk van de muziek van Piazolla. Het programma in Blokzijl had de titel Ángeles y Diablos (engelen en duivels), aspecten van licht en donker die in het dagelijkse leven afwisselend voorkomen, aldus Piazolla.

Het concert werd geopend met de tango van de vrijheid, het bekende Libertango , gevolgd door de winter (inverno porteño) en de zomer (verano porteño) uit de cyclus de Vier jaargetijden van Buenos Aires. In de stukken hoor je de gelaagdheid van de muziek, de subtiele lichtheid, afgewisseld door volkse rauwheid, waarbij schrille dissonanten niet ontbreken. De ‘duivels’ waren voor de pauze aan de beurt. Het begon met een lieflijke romance, waarbij je vergeet dat je bezig bent je ziel aan de duivel te verkopen. In de daarop volgende Tango del Diablo is er geen weg meer terug. De muziek gaat tot op het bot, je bent verkocht. Het duivels trio eindigde met een extatisch wervelende Vayamos al Diablo .

Na de pauze kwamen de engelen. In een toneelstuk van Alberto Muñoz zuivert een engel de zielen van de bewoners van Buenos Aires. Piazolla schreef er muziek bij, waaronder een meeslepende milonga. Het is muziek om in te zwelgen, maar de helderheid en de geraffineerde ritmiek blijft steeds aanwezig. Tijdens het slot, de opstanding van de engel, brak buiten de zon door. Via de ramen lichtte het podium op. Het moest zo zijn. We waren getuige van een heerlijk concert met fantastische musici. In een paar andere werken kregen ze ruimschoots de ruimte om virtuoos te soleren. En toch, het vertolken van de ware diepten van de Argentijnse ziel is mijns inziens nog steeds voorbehouden aan Piazolla’s eigen Quinteto Tango Nuevo.